Η ανάδυση της εμμονικής Σιωπής

Στο εξαίρετο βιβλίο του Κωνσταντίνου Δεμέτζου τίθεται μια ακολουθία θεμελιωδών ερωτημάτων· η ανάδειξη του «κρυφού κώδικα» ως φορέα σημαίνουσας πληροφορίας και η έννοια της «σιωπηλής λειτουργικότητας», στοιχεία που συγκροτούν ένα μεθοδολογικό πλαίσιο για την επανεκτίμηση της διεπαφής μεταξύ ανθρώπου και φύσης.

Η επικέντρωσή του στο μεθοδολογικό πρόβλημα της διεπαφής ανθρώπου-φύσης δομείται με μια σειρά σκέψεων προσηλωμένη στην κρίσιμη απόσταση που οφείλει να διανυθεί από τον παρατηρητή των φυσικών φαινομένων: νοώντας το φαινόμενο, νοείται ταυτοχρόνως και η παρουσία μας μέσα σ’ αυτό, παράγοντας ένα νέο ερώτημα (κομβικό και στην προσωπική μου μελέτη): τι «γνωρίζει» η φύση πριν από τον μετασχηματισμό της πληροφορίας που εμείς παράγουμε; Δύναται η φύσις να βρίσκεται σε αναμονή διάδρασης με τη νόηση του παρατηρητή; Ποια είναι η οντολογική κατάσταση της φύσης προτού υποστεί τη μεταστοιχείωση της πληροφορίας που επιβάλλει η ανθρώπινη νόηση; Είναι δυνατόν η φύση να τελεί σε μια κατάσταση δυναμικής αναμονής, προσδοκώντας την αλληλεπίδραση με τη συνείδηση, προκειμένου να ολοκληρωθεί το νόημά της;

Ο αναφερόμενος από τον συγγραφέα ως «κρυφός κώδικας» που ισοδυναμεί με την εισαγωγή περαιτέρω πληροφορίας στο σύστημα (cryptic code = information), και η «σιωπηλή λειτουργικότητα» (silent functionality) αποτελούν, θεωρώ, τον εσώτερο πυρήνα του βιβλίου. Η συγγραφή των κεφαλαίων στη μορφή του πλατωνικού διαλόγου μάς φέρνει και πάλι προ της ουσιώδους προϋπόθεσης του φιλοσόφου: ζωντανό είναι αυτό που ζούμε αυτή τη στιγμή, την ύψιστη, σ΄αυτήν που ο διάλογος μας επιστρέφει τη συνείδηση της ζωής, του ζωντανού λόγου, σε αντίθεση με το γραπτό κείμενο που κείται ουσιωδώς νεκρό. Το κείμενο του Κ. Δεμέτζου είναι απλώς η ενδιάμεση, ικανή και αναγκαία συνθήκη της συνείδησής μας τη στιγμή που προσεγγίζουμε τη Σιωπή της Φύσης…

Ιωάννης Μελανίτης

Εικαστικός καλλιτέχνης, Αναπλ. Καθηγητής ΑΣΚΤ