Ο χαρακτηρισμός «Χριστουγεννιάτικα» αποδίδεται σε διηγήματα που δημοσιεύονται τις μέρες των Χριστουγέννων,
μεταξύ 1887 και 1906, σε εφημερίδες της εποχής, με τις οποίες ο Παπαδιαμάντης συνεργαζόταν, ως επίκαιρα εορταστικά έργα, των οποίων η υπόθεση έχει άλλοτε μεγαλύτερη κι άλλοτε μικρότερη σχέση με τη γιορτή. Αλλά, προφανώς, η λογοτεχνική αξία των έργων αυτών
δεν συναρτάται απαραίτητα με τη σχέση τους με τη γιορτή καθ’ εαυτήν.
Τα τρία ανθολογούμενα διηγήματα αποτελούν κι αυτά εκφάνσεις ενός συνολικότερου έργου που αποκαλύπτει
την ανθρώπινη κατάσταση υπό το πρίσμα που θέτει η γιορτή της Σάρκωσης του Χριστού, διαθλώντας ανθρώπινες ανάγκες που ζητούν ικανοποίηση: ατομικιστικές και εγωιστικές, στο
Χριστόψωμο–, επιβίωσης κι αξιοπρέπειας, στη Σταχομαζώχτρα–, πίστης κι ανθρωπιάς, στο Στο Χριστό στο Κάστρο.
...