Η ιστορική επανεξέταση των πηγών αποκαλύπτει ότι η λεγόμενη «διακοπή της συνεχείας» υπήρξε ένα τεχνητό ιδεολόγημα. Οι «λοχούντες οπλίτες», οι «θαλάσσιοι στρατιώτες» και οι «Τσάκωνες της φυλακής» δεν ήταν σκιές του παρελθόντος, αλλά η έμψυχη ασπίδα ενός Ελληνισμού που παρέμεινε πρωταγωνιστής στο προσκήνιο της Ιστορίας. Η στρατιωτική οργάνωση του Βυζαντίου και των υστεροβυζαντινών χρόνων αποκαλύπτει ότι η δομή ήταν εξέλιξη των αρχαίων ελληνικών παραδόσεων.
Η Μάνη και η Τσακωνιά δεν είναι απλώς γεωγραφικά σημεία, είναι οι ζωντανοί μάρτυρες μιας ακλόνητης ταυτότητας που αντιστάθηκε τόσο στα όπλα των εισβολέων όσο και στις στρεβλώσεις της πένας.
